Dla kogo jest to szkolenie

Szkolenie UT 1 + 2 przeznaczone jest dla osób, które w swojej pracy zawodowej odpowiadają za ocenę jakości, bezpieczeństwo techniczne oraz zgodność wyrobów i elementów konstrukcyjnych z wymaganiami norm i przepisów, w szczególności w zakresie wykrywania nieciągłości wewnętrznych oraz oceny grubości i integralności materiału.

Szkolenie jest dedykowane do badań prowadzonych na elementach metalowych i konstrukcyjnych, w tym blachach, rurach, odlewach, odkuwkach, wyrobach walcowanych oraz połączeniach nierozłącznych (spoinach i zgrzeinach), zarówno w procesach produkcyjnych, jak i eksploatacyjnych.

 

 

 

Zakres kompetencji po szkoleniu UT

UT poziom 1

Inspektor poziomu 1 posiada umiejętność wykonywania badań ultradźwiękowych zgodnie z obowiązującą instrukcją badawczą. Potrafi przygotować obiekt do badania, dobrać i zastosować odpowiednią głowicę oraz technikę badania, wykonać pomiary grubości i badania defektoskopowe, odczytać wskazania na defektoskopie oraz zapisać i zinterpretować wyniki w zakresie określonym przez instrukcję badawczą.

 

UT poziom 2

Inspektor poziomu 2 posiada rozszerzone kompetencje obejmujące opracowywanie instrukcji badań ultradźwiękowych dla poziomu 1, dobór techniki badania i parametrów pomiarowych, samodzielne prowadzenie pełnych badań UT, ocenę i klasyfikację nieciągłości oraz sporządzanie protokołów i raportów z badań. Potrafi również określić przydatność metody UT jako alternatywy dla badań radiograficznych w konkretnych zastosowaniach.

 

 

Szkolenie jest dedykowane w szczególności dla:

• inspektorów i kandydatów na inspektorów NDT,
• personelu kontroli jakości (QA / QC) w produkcji i montażu elementów metalowych,
• inżynierów produkcji i utrzymania ruchu odpowiedzialnych za kontrolę jakości i bezpieczeństwo techniczne,
• technologów, spawalników i personelu spawalniczego (kontrola połączeń nierozłącznych),
• pracowników firm wykonawczych, montażowych i serwisowych realizujących badania ultradźwiękowe,
• osób przygotowujących się do certyfikacji UT wg PN-EN ISO 9712.
  

 

 

Czym są badania ultradźwiękowe (UT)

Badania ultradźwiękowe (UT) są zaawansowaną metodą badań nieniszczących, wykorzystującą fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości do wykrywania nieciągłości wewnętrznych materiału, takich jak pęknięcia, pustki czy wtrącenia. Fale ultradźwiękowe wprowadzane są do badanego elementu za pomocą specjalnej głowicy o określonych parametrach.

 

Po odbiciu od granic ośrodków lub nieciągłości materiałowych fala wraca do głowicy, gdzie zostaje odebrana, wzmocniona i przedstawiona w postaci sygnału na ekranie defektoskopu. Na tej podstawie możliwe jest określenie położenia nieciągłości, a także jej wybranych parametrów, takich jak rozmiar równoważny.

 

Metoda UT umożliwia ocenę grubości, struktury oraz integralności badanych elementów, w tym rur, odlewów, odkuwek, wyrobów walcowanych oraz połączeń nierozłącznych, takich jak spoiny i zgrzeiny. W zależności od zakresu badań oraz stosowanego wyposażenia metoda może charakteryzować się różnym poziomem złożoności i kosztów.

 

Badania ultradźwiękowe znajdują szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu, takich jak budownictwo, energetyka, petrochemia, metalurgia, motoryzacja oraz lotnictwo. Stanowią one uzupełnienie podstawowych metod badań nieniszczących, takich jak VT, PT i MT, a w wielu przypadkach mogą być alternatywą dla badań radiograficznych (RT), szczególnie przy badaniu elementów o znacznej grubości.

 

 

Korzyści z metody UT

• wykrywanie nieciągłości wewnętrznych (objętościowych) niewidocznych na powierzchni materiału i niedostępnych dla metod VT, PT i MT.
• pomiar grubości oraz ocena ubytków materiału (np. korozji) w trakcie eksploatacji elementów.
• precyzyjna lokalizacja nieciągłości w materiale (głębokość i położenie w przekroju).
• skuteczność przy badaniu elementów o dużej grubości, często jako alternatywa dla badań radiograficznych (RT).
  brak promieniowania jonizującego, co umożliwia prowadzenie badań w warunkach produkcyjnych bez wyłączania obszaru pracy.

 

 

Zastosowanie metody UT – branże

Szkolenie UT skierowane jest do specjalistów pracujących w środowiskach, w których wymagane jest wykrywanie nieciągłości wewnętrznych, ocena grubości oraz integralności materiału, a jakość i bezpieczeństwo konstrukcji mają kluczowe znaczenie, w szczególności:

• konstrukcje stalowe i budownictwo przemysłowe,
• energetyka i instalacje przemysłowe (rurociągi, zbiorniki, elementy ciśnieniowe),
• przemysł chemiczny i petrochemiczny,
• przemysł metalowy i wytwarzanie,
• motoryzacja i przemysł maszynowy,
• offshore i infrastruktura techniczna,
• przemysły wysokiej odpowiedzialności oraz usługi specjalistyczne i badawcze w zakresie badań NDT.

 

W wielu zastosowaniach badania ultradźwiękowe stanowią alternatywę dla badań radiograficznych (RT), szczególnie przy badaniu elementów o znacznej grubości oraz w warunkach produkcyjnych i terenowych.

 

 

Ograniczenia metody UT

Badania ultradźwiękowe (UT) posiadają ograniczenia wynikające z zasady działania metody:

• skuteczność badania zależy od właściwości i struktury materiału,
• złożona geometria elementów może utrudniać prawidłowe badanie,
• metoda wymaga dobrego dostępu do powierzchni oraz odpowiedniego sprzęgania głowicy z materiałem,
• interpretacja wyników w dużym stopniu zależy od doświadczenia i kwalifikacji operatora,
• w zależności od zakresu badań metoda może być bardziej kosztowna niż podstawowe techniki NDT.

 

Pomimo powyższych ograniczeń, UT pozostaje jedną z najskuteczniejszych metod badań objętościowych stosowanych w przemyśle.

 

 

Wymagania wstępne:

• Wykształcenie minimum zawodowe o profilu technicznym,
• Brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania badań ultradźwiękowych,
• Badanie wzroku – posiadanie aktualnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego spełnienie wymagań dotyczących zdolności widzenia, zgodnie z pkt. 7.4 normy PN-EN ISO 9712:2022,
• Staż praktyczny – udokumentowany, wstępny staż praktyczny uprawniający do przystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego, zgodnie z wymaganiami PN-EN ISO 9712:2022 oraz Jednostki Certyfikującej Personel,
• Wiedza techniczna z zakresu budowy elementów i procesów wytwórczych,
• Umiejętność wykonywania podstawowych obliczeń matematycznych,
• Umiejętność czytania rysunku technicznego,
• Posiadanie kalkulatora technicznego oraz umiejętność jego obsługi.